Weekbrief Leo Fijen – 20 oktober

De eerste liefde van God

Het is geschreven op briefpapier van Daybreak, de gemeenschap van de Ark-beweging in Toronto. Het is ook gedateerd, tien dagen voor de Kerstnacht van 1990. Het gaat om een brief die op een ouderwetse typemachine is geschreven en ondertekend door Henri. Met daaronder in getypte letters Henri Nouwen. En hij schrijft: voor het geval dat ik plotseling moet vertrekken naar Holland, wil ik je een paar gedachten meegeven over mensen die hier wonen en die de moeite waard zijn voor een tv-programma.

Ik wist niet meer dat ik deze brief ooit van Henri Nouwen had gekregen. Vorig jaar keek ik voor het eerst weer in de boeken die hij met Kerstwens en al had meegegeven bij mijn bezoek aan de gemeenschap van de Ark-beweging in Toronto. Ik kende Henri Nouwen van een eerder bezoek aan het hart van de Ark-beweging in Trosly bij Parijs. Daar wonen mensen met en zonder geestelijk handicap samen, op voet van gelijkheid. Ik maakte er in 1989 een documentaire over, met Henri Nouwen als Nederlandse hoofdpersoon. Hij leefde daar toen net en werkte aan zijn klassieker Eindelijk thuis. Een jaar later vroeg hij of ik naar Toronto wilde komen, voor aanvullende opnames.

Het moment dat ik arriveerde op de luchthaven, zal ik nooit vergeten. Henri Nouwen zou me afhalen en naar mijn verblijf in de huizen van Ark-beweging brengen. Ik zocht zijn gezicht en vond hem. Het weerzien ging anders dan ik gehoopt had. Hij had haast, was met zijn hoofd bij andere dingen en maakte een nerveuze indruk. Dat gevoel bleef in de auto op weg naar Daybreak. In de uren en dagen erna was er zelden een moment om rustig bij te praten. Het leek wel alsof de duivel hem op de hielen zat. En in die rusteloosheid gaf hij me de brief die ik 30 jaar later terugvond in een boek In the name of Jesus, het boek met zo’n mooie rol voor Bill van Buren. Henri leefde samen met Bill, zag hem katholiek worden, werd goede maatjes en nam hem geregeld mee op reis voor zijn lezingen. Daar werd Henri Nouwen zelf geraakt door de liefde van Bill voor hem en kon hij zelf ervaren hoe waar de Schrift is: waar twee of drie vergaderd zijn in mijn naam, daar ben Ik in hun midden. In die liefde van Bill was Christus aanwezig

In de brief vroeg Henri Nouwen ook mijn aandacht voor Adam, over wie dat mooie boek nog geschreven zou worden. Vanaf de eerste dag in Daybreak kreeg hij de zorg voor Adam Arnett, in alles. Bij het opstaan en wassen, aan tafel bij het eten, met het dagelijkse activiteitenwerk. En steeds meer werd dit een wederkerige relatie. Henri hielp Adam, maar Adam schonk misschien wel meer aan Henri: de vrede van het gevoel dat hij voor het eerst vader mocht zijn voor een naaste. Ik zat naast Henri bij het eten en was erbij toen Adam gewassen werd. Voor het eerst tijdens mijn bezoek daalde er vrede neer over Henri, innerlijke vrede. Adam gaf hem de rust terug.

Er volgden in de brief nog twee mensen die ik moest leren kennen: Hsi-Fu Liu vanwege de vreugde en blijheid die deze toen-14-jarige Chinese jongen uitstraalde en weggaf aan zo velen. En hij noemde nog Greg Lannan die heel lang in een ander instituut leefde en zijn veilige haven vond in Daybreak. Want, zo schreef Henri, het gaat er voor hen en voor mij om ergens bij te horen, te mogen thuiskomen en een veilige plek te vinden. Hij sprak vaak over die veilige plek omdat hij daar zelf ook naar verlangde: te kunnen rusten in de schoot van God. Zonder die veiligheid kunnen we niet leven en vruchtbaar zijn.

Liefde, vrede, vreugde en de veiligheid in de schoot van God. Zo kan een mens thuiskomen en het gevoel leren kennen bemind te zijn. Henri Nouwen schreef het allemaal in die ene brief, tien dagen voor Kerstmis 1990. Het zijn de thema’s van de vaak rusteloze zoeker naar liefde die met ons deelde hoe de genade van mensen en God tot een diepe rust en een veilige thuiskomst kan leiden. Die ene brief staat niet op zichzelf, Henri Nouwen wil mensen dichter bij God brengen. Dat gebeurt rond deze thema’s. Die komen ook terug in de vier artikelen van de recent verschenen bundel Geliefd Henri. De eerste twee bijdragen schetsen aan de hand van veel citaten een kleine biografie van deze bijzondere zoeker. De andere twee bijdragen gaan nader in op de geliefde thema’s van Henri Nouwen: de verloren zoon en de veilige stilte van de eerste liefde. Daarmee wordt dit cadeauboekje een persoonlijke kijk in het leven van Henri Nouwen. En wie daartoe de moeite neemt, wordt ook een zoeker. Maar zonder die zoektocht komt niemand bij het grootste geschenk in het leven: de eerste liefde van God die je laat voelen dat je zijn of haar geliefde kind bent.

Leo Fijen

Henri Nouwen, Geliefd Henri,

80 pagina’s,
€ 9,95
Uitgegeven bij Adveniat

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 45!