Weekbrief Leo Fijen – 20 september

Hans van Bemmel initiatiefnemer herdenking religieuzen in Sint Jan

Het is het eerste grote collectieve moment om de coronacrisis te herdenken. Eerst alleen voor de zwaar getroffen religieuzen in het bisdom Den Bosch, later voor heel Nederland. Het is een landelijke herdenking voor alle religieuzen die gestorven zijn aan het coronavirus. Honderden religieuzen komen samen, actieve en contemplatieve religieuzen, zusters en broeders, jong en oud, overal vandaan, om voor die ene keer stil te staan bij de vrouwen en mannen die vaak in eenzaamheid gestorven zijn en nog vaker in beperkte kring begraven werden. Daarom is die landelijke herdenking in die majestueuze Sint Jan een historisch moment. En dat is te danken aan Hans van Bemmel, de franciscaan die gedelegeerde is voor de religieuzen in het bisdom Den Bosch en als zodanig met de andere leden van zijn werkgroep (Denis Hendrickx, Gerda van Gogh) het initiatief heeft genomen voor deze herdenking.

Gezamenlijk rouwen

Rouwen is herhalen, herhalen, herhalen. In sommige congregaties – zoals die van de Zusters van Liefde in Schijndel en Tilburg – hebben ze al eigen stappen gezet om de gaten in de rouw en het verdriet leefbaar te maken met eigen rituelen. Bij de Zusters van Liefde in Schijndel hebben ze naar de video’s van de uitvaart en de begrafenis gekeken, voor het eerst gezamenlijk. Want maandenlang zaten de zusters in Schijndel (maar ook in veel andere kloosters) alleen op hun kamer en waren ze niet betrokken bij het sterven, de uitvaart en de begrafenis. Die video’s zijn één keer, twee keer en zelfs drie keer gezamenlijk bekeken. Dat troostte de zusters zeer. Ze hebben nu concreet voor ogen hoe het afscheid is gegaan. Ze kunnen nu terughalen hoe de congregatie tien medezusters heeft verloren. Daarom is herdenken zo belangrijk. ‘Broeders en zusters naar de dood toe begeleiden is altijd bijzonder in het leven, maar zeker in het religieuze leven. Het is in communiteiten een kostbaar moment om de stervende nabij te zijn, om de dierbare broeder of zuster af te leggen en deze momenten in grote verbondenheid en intimiteit te beleven. Daar wordt zusterschap en broederschap geleefd, daar wordt gestalte gegeven aan onze verbondenheid met elkaar en met de Heer. Als dat niet kan , slaat dat gaten in een congregatie en communiteit. Die gaten kunnen we niet opvullen, maar wel leefbaar maken in een gezamenlijk moment dat troost. Daarom begrijp ik ook heel goed dat op sommige plekken zoals in Schijndel die gezamenlijkheid is gezocht. Want als je met zijn allen bidt en rouwt, deel je in die gezamenlijkheid en weet je dat je niet de enige bent met je verdriet’, aldus Hans van Bemmel.

Paaskaars

De franciscaan die gardiaan is in de communiteit te Den Bosch heeft met bewondering gekeken naar de moed en het doorzettingsvermogen van kloosters die getroffen werden maar toch doorgingen met hun dagelijks leven. ‘Die vitaliteit is ongelooflijk. Zo hebben kloosters de Paaskaars weer aangestoken en in dat licht de doden met de levenden verbonden. We vormen één gemeenschap, doden en levenden. Dat is ons verrijzenisgeloof. Dat zie je overal terug. Dat geeft kracht om verder te gaan. Daarom noemen we in de votiefmis die een requiemmis is op 19 september de namen van alle overledenen. En we steken dan kaarsjes op bij elke naam. En dat licht is ontstoken aan de Paaskaars. Zo verbinden wij als religieuzen ook leven en dood met elkaar. Ik vind dat prachtig. Zo zijn alle kloosters en communiteiten verbonden door de dood heen in God. In die zin hebben we een rijk geloof dat troost als woorden die troost niet meer kunnen vinden’, zo weet Hans van Bemmel zich gesterkt in zijn geloof. Hij vindt het een voorrecht dat bisschop Gerard de Korte tijdens deze votiefmis de celebrant en het gezicht zal zijn. Ook dat is belangrijk voor alle kloosters: dat hun verdriet gezien en benoemd wordt door de bisschop zelf.

Leo Fijen

 

 

 

Het verdriet van Brabant, kerken en kloosters in Bisdom Den Bosch ten tijde van corona

werd geschreven door Mgr. Dr. Gerard de Korte en verscheen onlangs bij Adveniat.

Lees meer en bestel.

 

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 45!