Sint Cecilia – 22 november

Vandaag is het de feestdag van Sint Cecilia, patrones van de muziek.

Caecilia, weledele maagd,
gelukkig die uw krone draagt,
en dien al ’t aardsch, hoe schoon en fijn,
niet aardscher doet, maar hemelsch zijn:
dat doet uw kunste, en, triomphant,
zij aller kunste krone spant.
Guido Gezelle

Cecilia zou in de 3e eeuw opgegroeid zijn in een christenfamilie. Zoals vaak in de begintijd van het christendom nam zij zich voor maagd te blijven; teken dat zij haar geloof temidden van de Romeinse cultuur in alle zuiverheid wilde bewaren. Zo kon zij het beste getuigen van de alles omvattende liefde tot Christus. Ze had die belofte gedaan in de stilte van haar gebed.
Haar ouders waren er niet van op de hoogte en arrangeerden naar de gewoonte van die tijd een huwelijk voor haar met een aantrekkelijke partner. In dit geval ging het om een rijk man, Valerianus geheten († 229; feest 14 april). Ze besloot hem haar vrome voornemen kenbaar te maken. Op het moment dat de bruidsmuziek weerklonk, aldus de legende, fluisterde zij Valerianus in het oor dat zij had besloten maagd te blijven omwille van Christus. Door haar heilige ernst speelde zij het klaar hem te winnen voor haar ideaal. Hij maakte kennis met haar godsdienst en liet zich dopen.

Patrones van de (kerk)muziek
Cecilia is patrones van de (kerk)muziek, omdat zij – volgens de legende – juist toen op de ochtend van haar huwelijksdag de bruidsmuziek begon te spelen, haar bruidegom Valerianus in het oor fluisterde dat zij eigenlijk het liefste maagd wilde blijven omwille van Christus. Met een kleine wijziging is deze tekst opgenomen in Cecilia’s liturgie.

De eerste antifoon van haar vespers zingt:
“Cantantibus organis Caecilia virgo in corde suo soli Domino decantabat dicens: Fiat Domine, cor meum et corpus meum immaculatum, ut non confundar” (= “Terwijl orgeltonen klonken, zong Cecilia in haar hart voor de Heer alleen met de woorden: Mogen, Heer, mijn hart en mijn lichaam vlekkeloos blijven, opdat ik niet beschaamd zal worden”).

Doorwerking in de geschiedenis
Ontelbaar zijn de koren, orkesten, blaaskapellen en muziekverenigingen die de naam van Sint Cecilia dragen.
Zij wordt afgebeeld met een orgeltje of met andere muziekinstrumenten; soms met een boek of met een palm (symbool van de overwinning).

Grote componisten schreven een Cecilia-mis: Gounod componeerde zijn Messe solennelle en l’honneur de Sainte-Cécile en Haydn zijn Missa Cellensis in honorem Beatissimae Virginis Mariae. Henry Purcell maakte Hail bright Cecilia.
Luister hier naar de mis van Gounod.

En de Ode aan St. Cecilia van Purcell.

Tekst gedeeltelijk overgenomen van heiligen.net

Afbeelding: Orazio Gentileschi – Giovanni Lanfranco, Saint Cecilia and an Angel, 1617-1618 en 1621-1627, National Gallery of Art, Washington

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 45!