Feest van de Heilige Familie – Een goed nest

Schriftlezingen: Sirach 3,2-6+12-14; Kolossenzen 3,12-21 en Lucas 2,41-52

Het gezin als basis
Ik denk dat het (eigen) gezin door bijna iedereen als heel belangrijk wordt ervaren. We hebben er zoveel herinneringen aan: aan het gezin waar we zelf uit voortkomen of ook het gezin dat we hebben of hebben gehad: situaties en gebeurtenissen die we nooit vergeten, mooie herinneringen, dingen die pijn doen, herinneringen aan tijden van vreugde en zorg. Ook de katholieke Kerk vindt het gezin van groot belang; niet voor niets heeft paus Franciscus er twee synodes aan gewijd. Dat heeft de paus natuurlijk ook gedaan omdat zoveel gezinnen in problemen verkeren en hij die families graag op enige wijze tegemoet wil komen, bij wil staan, hen wil helpen om bij de Kerk betrokken te blijven en hun geloof te beleven.

Herinneringen aan het gezin
Hoe was het gezin waarin U bent opgegroeid? Ik hoop dat je daar goede herinneringen aan bewaart, dat het jaren waren waarin met zorg en liefde naar je werd omgekeken en je goed begeleid werd naar volwassenheid. Maar hoe dan ook, of die herinneringen positief zijn of niet zo fraai, onze kinderjaren zijn vaak werkelijk een basis voor ons hele leven. Daardoor werden we gevormd. Nog als we oud zijn, zullen we de vreugde of de pijn voelen bij de herinnering aan die jaren. Ik bezoek weleens iemand van in de negentig en nog steeds doet het haar verdriet als zij terugdenkt aan de tijd dat haar moeder jong overleed en aan de weerslag die dat had op het hele gezin. Een ander bleef altijd een sterke vrouw omdat zij in haar jeugd zo’n basis van zelfvertrouwen had meegekregen.

Het gezin van Jezus, Maria en Jozef
Bij de geboorte van Jezus is het gezin van Jezus, Maria en Jozef ontstaan – de heilige Familie –; veel mensen vieren Kerstmis – het feest van die geboorte – in de huiselijke kring; veel mensen voelen in deze dagen meer dan anders het gemis van een dierbare of van een gezinsleven. Op het feest van de heilige Familie wordt onze aandacht voor het gezin gevraagd. Jezus staat in het evangelie van deze dag op de grens van de puberteit: twaalf jaar oud is Hij en Hij gaat in de gebeurtenis die daar wordt verhaald, voor het eerst misschien, een eigen weg, die voor zijn ouders pijnlijk is en verdriet doet: Hij blijft achter in de tempel, terwijl de familie allang vertrokken is. Drie lange dagen lopen Zijn ouders Hem te zoeken. Daarna loopt Jezus weer in de pas: Hij is zijn ouders onderdanig, een gehoorzame jongen. Maar op dat moment daar in die tempel van Jeruzalem werd het voor Maria en Jozef wel heel duidelijk dat dit Kind niet van hen was, niet hun bezit; zij worden ermee geconfronteerd dat Hij groter is, niet in hun macht, dat zij Hem moeten respecteren in wie Hij is, dat Hij een eigen roeping en levensweg heeft, dat zij Hem los moeten laten.

Opvoeden als dienst
Dat gold voor Maria en Jozef natuurlijk op bijzondere wijze omdat Jezus als persoon wel het kind van Maria is, maar Hij is ook Gods Zoon, die mens geworden is en ons leven is komen delen. Toch geldt dit ook voor iedere ouder: een kind is aan ouders toevertrouwd niet om het te bezitten of om er zelf iets aan te hebben. Opvoeden is begeleiden en los laten. Het zal natuurlijk vaak gebeuren dat een kind vreugde geeft aan de ouders, maar de taak van de ouders is een dienst aan een kwetsbare, kleine mens, die de wereld nog moet ontdekken en door zijn ouders geholpen moet worden om uit te groeien en zich te ontplooien. Hopelijk zal dat kind een mooie, evenwichtige, goede en gelovige persoon kunnen worden, maar dat ligt niet in de macht van de ouders. Ouder-zijn, vader of moeder, is de mooiste aardse taak die een mens ten opzichte van een andere mens kan hebben. Laten we hopen en bidden dat ouders met hart en ziel vader en moeder zullen kunnen zijn. Dat het hun vreugde en dankbaarheid mag geven.

Factoren van onze tijd
Het gezin heeft het vandaag niet gemakkelijk. Ruim 15% van de kinderen groeit op in een één-oudergezin; ongeveer 10% van de gezinnen is een samengesteld gezin, met kinderen geboren uit verschillende relaties; Bijna 40% van de huwelijken eindigt in een echtscheiding; Bij ongehuwde paren met kinderen ligt dit percentage nog hoger. Al deze factoren maken dat kinderen in onze tijd in een situatie opgroeien, die minder tegemoet komt aan de behoeft aan duidelijkheid en zekerheid, aan bescherming en veiligheid die een kind heeft.

Trouwen
Voor het evangelie en de Kerk blijft het onverbreekbare huwelijk de roeping en het ideaal, “totdat de dood ons scheidt”. Een huwelijk van gedoopten is een sacrament: een relatie die genade geeft, dus geen gevangenis, ook niet een doffe plicht of zo, maar een beeld van de liefde die God voor ons heeft en van de trouw die Hij ons belooft. In de heilige Eucharistie horen we steeds weer de woorden, waarmee Jezus’ Zijn trouwbelofte aan ons uitspreekt – en daar ligt ons inspiratiemodel –: “Dit is mijn lichaam, dit is mijn bloed voor U, een nieuw en altijddurend verbond”. Jezus gaf zich onvoorwaardelijk al zou er – zo kon Hij voorzien – ook oneerbiedig worden omgegaan met de heilige Eucharistie.

De toekomst van je relatie
Niemand kan de toekomst voorspellen: zal m’n relatie goed blijven gaan? Maar kritische voorwaarden en alle opties open houden bieden dan geen oplossing meer, want relatievorming vraagt erom de ander te aanvaarden zoals die is en meer te geven dan te nemen. Liefde is jezelf geven. Dat betekent niet dat we kunnen oordelen over situaties van mensen van wie de relatie niet duurzaam bleek. Scheiden doet lijden en liefde en trouw in het huwelijk kun je nu alleen samen doen, dat kun je niet alleen; het leven gaat soms anders dan we wensen. Relatie is een werkwoord: signalen oppakken, elkaar trachten te begrijpen en niet wachten tot het huis van de relatie in de brand staat. Een relatie, ook een huwelijk, ligt niet alleen in onze macht. Gods zegen en soms wat menselijke hulp kunnen wonderen doen.

Die basis van thuis
Wat is het een genade als kinderen thuis een goede basis kunnen vinden! Die basis van thuis geeft steun bij de keuzes, bij de eigen weg en roeping die jonge mensen mogen gaan ontdekken. Laten we van harte bidden dat God de gezinnen zal zegenen zodat zij een goede basis kunnen zijn, een goed nest om vandaar uit te kunnen vliegen…

† Jan Hendriks

 

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 45!