5e Zondag van Pasen jaar C – Niet vergelden maar vergeven

Schriftlezingen: Handelingen 14,21-27; Apokalyps 21,1-5a en Johannes 13,31-33a+34-35

Vergelding
Het zit als het ware in ons bloed om te willen vergelden wat ons wordt aangedaan. Als iemand ons lelijk heeft behandeld, ons heeft benadeeld of zwart gemaakt, komt de neiging in ons op om iets terug te doen, het betaald te zetten.

Oog om oog?
De regel van het Oude Testament die “oog om oog” zegt en “tand om tand” (Exodus 21,23-25; Leviticus 24,19-20) gaat eigenlijk niet zozeer over wraak en vergelding, als over schadevergoeding, maar is vaak toch wel zó verstaan. Zelfs in Jezus’ tijd werd die regel als vergelding verstaan want Jezus leert: Ze zeggen oog om oog en tand om tand, maar ik zeg jullie: biedt geen weerstand aan het onrecht (Matteüs 5,38-42).

Biedt geen weerstand
Dat is de regel die Jezus zelf heeft geleefd: Hij draagt zijn kruis, Hij bidt om vergeving voor zijn vervolgers, geneest het oor van de soldaat die hem gevangen neemt. En in het evangelie dat deze zondag wordt gelezen – dit speelt zich af op de vooravond van zijn lijden en dood – leert Hij datzelfde aan zijn leerlingen: “Gij moet elkaar liefhebben, zoals Ik u heb liefgehad. Hieruit kan iedereen opmaken dat jullie mijn leerlingen zijn: dat je de liefde onder elkaar bewaart”.

Een andere blik op het lijden
Liefhebben zoals Jezus heeft liefgehad, dus het niet betaald zetten, geen wraak nemen, niet met gelijke munt betalen. Daar komt bij dat Jezus dat lijden anders ziet, dan wij waarschijnlijk zouden doen: Hij heeft het over verheerlijking; dat lijden is een weg naar iets moois, naar iets anders, iets nieuws. Jezus heeft dus bij die lijdensweg een soort uitzicht op een mooie toekomst, die houdt Hij hier voor ogen.

Kwaad met goed vergelden?
Dat is allemaal niet gemakkelijk, zeker niet als onszelf iets lelijks overkomt, als ons iets gemeens wordt aangedaan. Ik ben daarom al vaker onder de indruk geweest van de reacties van mede-gelovigen op kwaad dat hun is aangedaan. In tal van landen lijden velen van hen onder terroristische aanslagen en vervolging, Dat komt nauwelijks meer in het nieuws naar voren… Christendom is helaas de meest vervolgde godsdienst ter wereld.

Niet vergelden maar vergeven
Na terroristische aanslagen op hun kerken, enkele jaren gelden, op het hoogfeest van Pasen, zeiden katholieken in Sri Lanka “Als christen reageer je niet op terrorisme met terrorisme. We moeten de terroristen vergeven. We moeten voor hen bidden, dat ze weer op het rechte pad mogen komen”. De kardinaal van Sri Lanka heeft toen voor de camera gezegd dat dit niet uit de Islam zelf was gekomen en dat dit de vrede en harmonie tussen de godsdiensten niet moet schaden. Samen met Islamitische leiders deed hij een oproep tot kalmte, om niet de weg van vergelding te gaan. “Vader, vergeef het hun” (Matteüs 23,34). Iets dergelijks zag ik in Saint-Étienne-du-Rouvray waar twee jihadisten aan het eind van de Mis priester Jacques Hamel hadden vermoord. Geen haat en vergelding zag ik daar, maar toenadering en dialoog. Om een monumentje naast de kerk zijn banken geplaatst in een kring om van gedachten te kunnen wisselen. Achter in de kerk hangt een schilderij van Hamel, gemaakt door een gelovige moslim.

De liefde bewaren
Die oproep deed Jezus ook aan ons in de zaal van het Laatste Avondmaal: “Hieruit zullen allen kunnen opmaken dat jullie mijn leerlingen zijn: als jullie de liefde onder elkaar bewaren”. We krijgen met vele bekoringen te maken om een afkeer te hebben van mensen, hen te haten of kapot te maken, fysiek of door onze woorden. Maar wie de weg van geweld en haat gaat, zal geweld en haat oogsten. De ene wraak roept de andere op en als we kwaad zijn, kunnen we beter een weekje wachten alvorens iets te doen.

Het uitzicht voor ogen
De eerste lezing is deze zondag uit de Handelingen van de apostelen; Paulus en Barnabas roepen de christenen op om in het geloof te volharden. Ze moesten zich niet laten ontmoedigen door de vervolging, want het is door vele kwellingen dat we het Rijk Gods moeten binnen gaan. Ook daar weer dezelfde gedachte: we moeten het uitzicht zien, die toekomst; we laten ons niet ontmoedigen want we weten dat ook Jezus Christus voor het kruis niet weggelopen is. Laten we de Heer vragen om kracht! Er is dus een uitzicht: voor onze ogen hebben we een visioen, dat geeft de tweede lezing van deze zondag weer: “Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde… Ik zag de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem”. Wie die toekomst ziet, dat uitzicht, kan over woede, kwaadheid en wraakzucht heen stappen… Kijk verder…! Ga verder! Hou dat uitzicht voor ogen: een toekomst waar geen geween zal zijn, geen rouw en geen smart…

† Jan Hendriks

Afbeelding: Bob Dmyt via Pixabay

 

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 35!