3e zondag van de Advent – Hij is aanwezig in onze mislukkingen

Schriftlezingen: Jesaja 35,1-6a. 10; Jakobus 5,7-10; en Matteüs 11, 2-11

Het wordt niks
Dat er negatieve gedachten komen
is onvermijdelijk.
Ook in onszelf
zullen die gedachten de kop opsteken.
Het gebeurt dat we denken:
“Het wordt niks,
ik krijg het niet voor elkaar;
mijn inzet loopt op niets uit,
ik heb nog wel zo mijn best gedaan,
maar er is geen enkele waardering
en ik boek gewoon geen resultaat”;
of: “Ik zal met die of die nooit
een goed contact kunnen krijgen;
die ziet mij niet staan,
die mag mij niet,
die werkt mij tegen”;
of ook: “Het gaat bergafwaarts met onze maatschappij:
wat heeft de kerk nog voor toekomst
en de normen en waarden
die zij voorhoudt?”

Dat er zulke
of nog andere
negatieve gedachten komen
is bijna onvermijdelijk.
Ze kunnen ons verlammen,
ze kunnen ons als het ware opsluiten
in de gevangenis van onszelf,
omdat we een ander
niet meer open tegemoet kunnen treden,
om wat voor reden dan ook.

Johannes zit gevangen
Iets dergelijks overkwam
de heilige Johannes de Doper.
Heel zijn leven had hij gegeven
om de weg te bereiden voor de komst
van de Messias
en Johannes had Hem herkend
toen Hij zich door hem had laten dopen:
“Ik heb Uw doopsel nodig
en Gij komt tot mij?”
De trouw aan zijn profetisch getuigenis
had hem tenslotte in de gevangenis gebracht.
Hij had getuigenis afgelegd
van de wet des Heren
en de aardse meesters hadden hem
in de boeien geslagen.
Daar zat hij alleen
met zijn eigen gedachten
over een toekomst die zo anders gelopen was:
hij, de wegbereider,
de grootste die uit vrouwen
ooit geboren was,
zit daar eenzaam en alleen in het gevang.

En dan komen die negatieve gedachten.
Ja, ook bij deze grootste die uit vrouwen geboren is!
Is Hij het wel? Is Jezus de Messias?
“Zijt gij de komende
of hebben wij een ander te verwachten?”
Hier gebeurt dus iets
wat heel menselijk is
en wat ons allemaal op een of andere wijze overkomt.

Wat doen we dan?
Hoe groot Johannes ook is,
hij merkt dat zijn eigen krachten,
zijn motivatie en enthousiasme,
tekort schieten.
Ook deze geweldenaar
kan het niet op eigen kracht.
Maar het geweldige van dit moment is
dat Hij dan naar Jezus gaat.

We maken dus eigenlijk precies hetzelfde mee:
we kunnen ons ellendig voelen,
onmachtig,
mislukt,
niet gewaardeerd,
niet in staat een kloof te overbruggen,
dat kan gebeuren:
maar dan: wat doen we dan?

Johannes stuurt zijn leerlingen naar Jezus toe
en Jezus zegt aan hen dat zij
aan Johannes moeten vertellen
wat zij bij Jezus ervaren:
blinden zien, lammen lopen,
melaatsen genezen, doven horen, doden staan op…
Het is zoals wanneer we net denken
dat het helemaal afgelopen is,
dat het niks wordt
en dan een ervaring opdoen
die leven geeft, toekomst biedt.

Wat te doen met ontmoedigde gedachten?
Wat kunnen we doen
als we het niet meer zien zitten
met een bepaalde persoon
of een situatie?
Negatieve gedachten zijn waardeloos.
Probeer afstand te nemen,
het breder perspectief te zien.
Die ander is anders dan je denkt.
Als je hem echt zou kennen,
zou je hem liefhebben
en je zou hem alles willen vergeven.
Waarom veronderstel je kwade bedoelingen,
waarom zie je het niet in een breder perspectief?

En lukt het niet?
Je kunt het niet?
Dat klopt natuurlijk ook,
je kunt het niet,
maar Hij kan het wel,
en al het goede dat je doet of poogt
is uiteindelijk Zijn werk,
niet het jouwe,
niet jouw verdienste,
niet jouw kunnen,
niet jouw talent,
het is Zijn werk
en dat betekent ook en vooral
dat je nooit in een dip moet gaan zitten
omdat het niet lukt.

Wat Hij vruchtbaar maakt
is niet het menselijk succes,
het menselijk kunnen,
maar onze ontlediging.
Denk aan het kruis!

Kortom, die negatieve gedachten
waardoor we iets of iemand niet zien zitten,
Tenminste kunnen we van alles
– ook het meest negatieve –
zeggen
dat het ergens past
in het plan van Gods voorzienigheid.
mogen in de prullenbak.

Doe als Johannes
Het gaat erom te doen zoals Johannes:
naar Jezus gaan,
Hem ontmoeten
en ervaringen op te doen
van de rijkdom van het geloof,
van de grote dingen die Hij heeft gedaan
en nog altijd doet.
Johannes is de grootste
die is opgestaan
onder hen
die uit vrouwen zijn geboren,
maar de kleinste in het rijk der hemelen
is groter dan hij.
Dus wie leeft uit de genade van het Koninkrijk
is groter dan alles
wat menselijke afkomst
en menselijk kunnen
ons kunnen bieden.

Johannes zat vast
in zijn gevangenis.
Hij had de hulp van anderen nodig,
Van zijn leerlingen,
om zich althans geestelijk
uit die gevangenis te kunnen bevrijden
en te kunnen leven in de geestelijke ruimte
van het licht en het heil
dat Jezus ons brengt.

De Heer is aanwezig in onze mislukkingen
Ook wij moeten ons bevrijden,
of liever: we moeten Hem dat laten doen:
ga naar Hem die Komende is,
die komt om ons te laten leven
in Zijn eindeloze ruimte,
in een zee van licht.

Johannes dacht dat hij mislukt was,
eenzaam opgesloten in de gevangenis,
althans dat was zijn bekoring;
Jezus leek mislukt
in de eenzame uren op het kruis.

Maar daar, juist daar
werd het succes geboekt,
daar kwam de wending,
daar was resultaat.

Dus: Zijn werk wordt gedaan in ons,
ook als wij zogenaamd mislukken;
wij moeten een situatie en mensen niet beoordelen
met onze menselijke maatstaven
en met onze verwachtingen;
vaak zijn het juist moeilijke
en zogenaamd ‘negatieve’ ervaringen
die ons helpen om ons te openen
voor Gods wonderlijke werken.
Hij is aanwezig
in onze mislukkingen.

“Ook gij moet geduldig zijn en moedig,
want de komst van de Heer is nabij…
klaagt elkaar niet aan…
neemt een voorbeeld aan de lijdzaamheid
en het geduld van de profeten” (Jak. 5,8-9).

† Jan Hendriks

Afbeelding: Samuel van Hoogstraten, St. Johannes de Doper krijgt het antwoord van Jezus, 1627-1678

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 45!