13e Zondag door het jaar C – De offers die wij brengen

Schriftlezingen: 1Koningen 19,16b+19-21; Galaten 5,1+13-18 en Lucas 9,51-62

Christen zijn, wat is dat?
Wat is “christen-zijn”? Christen-zijn betekent dat je Jezus navolgt. Dat klinkt vrij logisch maar het houdt nogal wat in. Het gaat er dus niet om dat je bepaalde gebeden zegt of dat je minstens met Kerstmis naar de kerk bent geweest of dat je gedoopt bent. Uiteindelijk zal dat niet bepalend zijn, al klinkt dat misschien wel gewaagd, want het doopsel is wel fundamenteel en Jezus zelf heeft erover gezegd: “Wie gelooft en gedoopt is, zal gered worden” (Mc. 16,16). Ik wil natuurlijk niets af doen aan het belang van het doopsel, maar de Heer zal ons uiteindelijk beoordelen op de vraag of we christen zijn.

“Als je maar een goed mens bent”
Is het dan niet voldoende dat je een goed mens probeert te zijn? Moet je christen zijn om in de hemel te kunnen komen? Zo is het zeker niet: Onze Lieve Heer kijkt naar ons hart en hij ziet hoe we bezig zijn met dingen en hoe we stapjes zetten en Hij waardeert ons om wie we zijn en om alle stapjes die we zetten op de goede weg, die weg naar de navolging van Jezus, zelfs al kennen we Hem (nog) niet, althans niet met ons hart. Maar dat we christen-zijn is toch wel heel belangrijk, want Jezus vraagt van ons iets waar we uit onszelf vermoedelijk niet opgekomen waren. Hij vraagt namelijk om over je eigen schaduw heen te springen, om over de gevoelens, verlangens en verwachtingen die we koesteren, heen te gaan, alles breder te zien, om uiteindelijk alles te zien in het perspectief van het leven, het lijden, sterven en verrijzen van Jezus. Wat houdt dat in? Het antwoord horen we in het evangelie. Daar gaat het over leerling van Jezus zijn, Hem navolgen en het gaat aan de andere kant over onze gewone menselijke gevoelens.

Afwijzing
Het evangelie begint met een thema dat heel bepalend is in de wereld en drama’s veroorzaakt: afwijzing, je afgewezen voelen, in het groot en in het klein. De apostelen worden namelijk afgewezen als ze in een Samaritaans dorp komen. Samaritanen zijn mensen die een iets ander geloof hadden dan de ‘gewone’ Joden en in plaats van de tempel in Jeruzalem een eigen plek van eredienst bezochten. Wat voel je als je wordt afgewezen, weggestuurd? Ik bedoel niet een opmerking die ons nauwelijks raakt, maar één waardoor je je diep afgewezen voelt: de apostelen willen overnachten, maar ze kunnen nergens terecht omdat ze zijn wie ze zijn, ze voelen zich niet gerespecteerd. Dit vindt in heel de wereld plaats: mensen die zich onderdrukt en afgewezen voelen, nemen soms wraak, ze reageren met een aanslag, met een lastercampagne of hoe dan ook.

Geen wraak
Jezus wijst de apostelen op strenge toon terecht. Het eerste wat we in het evangelie van Jezus te horen krijgen en waarin we in ons christen-zijn de algemene normen en waarden van het mens-zijn moeten overstijgen, is: neem geen wraak, niet openlijk en gewelddadig en ook niet op een subtiele manier. Als je daarbij naar Jezus kijkt en naar wat Hij heeft meegemaakt, luidt de boodschap: wees fundamenteel er open voor dat je iets moet lijden door toedoen van een ander; geef liever door je intentie een zinvolle betekenis aan het offer dat dit met zich mee brengt, dan dat je uit emotie, uit wraakzucht gaat reageren. Neem afstand van je emoties, geef het tijd en laat je reactie er niet een van vergelding zijn. Door vergelding werken we mee aan een spiraal van geweld. Een volgend punt dat de Heer naar voren brengt als het gaat om de navolging van Christus, is eveneens niet gemakkelijk: als je Jezus wilt volgen moet je weten en je realiseren dat de Mensenzoon niets heeft waar Hij zijn hoofd op kan laten rusten. Dit nodigt ons uit naar zijn lijden kijken.

De offers die we brengen
In zijn lijden stond Jezus daar zonder dat Hem iets gelaten werd, alles werd Hem afgenomen. Dat wil niet zeggen dat het ons altijd zo zal gaan dat we niets meer mogen en kunnen, dat ons alles wordt afgenomen. Ook Jezus heeft betere tijden gekend dan het uur van Zijn lijden. Dit woord van Jezus geeft wel aan dat niet gemak en luxe de doorslag moeten geven, dat we in het leven zijn geroepen om onszelf te geven en dat je daarbij uit liefde soms moeilijke keuzes moet maken: je zou iets willen hebben of willen doen, maar het leven heeft je een bepaalde taak gegeven of opgelegd, een taak die je moet volbrengen en daarom moet je af zien van keuzes die je graag had gemaakt. Ouders moeten offers brengen om er voor hun kinderen te kunnen zijn, en daarna brengen kinderen offers om hun ouders bij te staan; onze taak in het leven vraagt niet zelden dat we iets doen waar we niet zo’n zin in hebben, tijd geven die we liever anders hadden besteed, er voor anderen zijn, waar we graag iets voor onszelf hadden gedaan. Het gaat er om te accepteren dat we af moeten zien van alles waar we ons hoofd op kunnen laten rusten. Er zijn vele mooie en edele voorbeelden van mensen die dat hebben gedaan, die niet aan de kant zijn blijven staan maar in het diepe zijn gesprongen voor een ander. Uiteindelijk maakt geven ons gelukkig

Nu nog niet, maar later
De andere twee voorbeelden die Jezus noemt van het niet terug gaan om je vader te begraven of afscheid te nemen van huisgenoten, verwonderen ons wellicht. Hier gaat het er niet om dat iemand de begrafenis niet mag afwachten van zijn overleden vader; het gaat om mensen die allerlei excuses hebben om dingen uit te stellen: mijn vader is nu bejaard, laat ik wachten tot hij begraven is, dan zal ik Jezus volgen, of: nu kan ik mijn familie nog niet loslaten, maar later, dan zal ik Jezus volgen. Het gaat dus om mensen die allerlei redenen vinden om het goede wat ze moeten doen, maar uit te stellen. Stel niet tot morgen uit wat je vandaag kunt doen, als het gaat om christen-zijn. Dus, wees een goed mens en meer dan dat, laat je inspireren door het voorbeeld van Jezus, durf ook eens over je eigen verlangens en verwachtingen, de eigen menselijke gevoelens, heen te stappen om christen te zijn.

† Jan Hendriks

Foto: Gerd Altmann via Pixabay

 

 

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 35!