12e zondag door het jaar A – Loop zo dat je wint!

Schriftlezingen: Jeremia 20,10-13; Romeinen 5,12-15 en Matteüs 10,26-33

Sport, waar het mis gaat…

Een tijd geleden ontmoette ik iemand die de zakelijk leider was geworden van een bekende wielerploeg. Zijn ogen begonnen helemaal te glimmen als hij erover vertelde en dat deed hij met veel enthousiasme. Natuurlijk was er een minpunt: De doping die zo’n grote rol in deze sport had gespeeld. De druk is groot: Er staat zo veel op het spel. Bij voetbal heb je dit soort effecten misschien nog wel sterker: “Voetbal is oorlog”, heet het. Het is een prachtig spel, maar het gaat om enorme bedragen en er spelen grote belangen. Ik heb weleens een paar termen opgetekend die in de verslaggeving werden gebruikt: over het stadion werd gesproken als “de voetbaltempel”, een goede speler werd aangeduid als “hogepriester van de voetbal” en een ander als de “voetbalpaus”. Ook hoorde ik een verhandeling over het voetbalveld dat “het heilige gras” werd genoemd. Sport als afgod? Het klonk allemaal heel katholiek, dat dan weer wél…

De waarde van sport

Een jonge priester vertelde eens dat hij een preek aan voetbal had gewijd. De club in zijn parochie bestond vijfenzeventig jaar en dat was met een feestelijke Mis gevierd, wat op zich al bijzonder was. Wees niet bevreesd Hij had over sportiviteit en verbroedering gesproken, over samenspelen, oefenen en volhouden, allemaal dingen die je in het leven nodig hebt om goede eigenschappen – deugden – te ontwikkelen en die je in en door de sport kunt oefenen. Misschien heeft hij het ook gehad over “een gezonde geest in een gezond lichaam” of over de brief van de apostel Paulus die het leven met een wedstrijd vergelijkt: je gáát ervoor om te winnen (vgl. 1 Kor. 9,24vv.); dat is de inzet van ons leven: we gáán ervoor die ene prijs om te winnen die alle andere doet verbleken: een eeuwige, onvergankelijke zegekrans, noemt Paulus het, de prijs van het eeuwig leven. Die beker, cup of bokaal moeten we eens allemaal te pakken zien te krijgen!

Sport is vormend

In de topsport worden helaas veel van de goede waarden die met voetbal en sport in het algemeen verbonden zijn, nogal eens vergeten. Er is ontzettend veel geld mee gemoeid en dat bevordert niet de echte sportiviteit. Agressie en vernielingen eisen hun financiële tol en voor sommige mensen wordt het voetballen tot een soort namaak-godsdienst. Dat zijn helaas uitwassen. Toch is sport op zich gezond en vormend. Neem nu bijvoorbeeld een wedstrijd die verloren wordt: de voetballers moeten een tegenvaller incasseren; en ze weten: dit hoort bij het spel, je moet het sportief opnemen. Op zich is dat vormend voor het karakter. Niets vormt ons zozeer als de tegenvallers die we moeten incasseren, de beproevingen die we ondergaan. Ze zijn een proef, een test; we worden beproefd; hoe komen we eruit? Daarmee leer je voor het leven!

Wees niet bevreesd

Hiermee komen we dan toch bij het evangelie van deze zondag. Jezus zegt ons daarin niet bang of bezorgd te zijn. Met steeds andere woorden en voorbeelden herhaalt Hij in feite hetzelfde: “Wees niet bevreesd, wees niet bang, maak je geen zorgen”. Wees niet bang voor de mensen, wees niet bang voor wat je kan overkomen. En Jezus zegt dat hier niet alleen, maar op tal van plaatsen in het evangelie. Denk maar aan de keer dat de Heer zijn leerlingen opzettelijk in een storm brengt op het meer: doodsbang zijn ze. En de engel die Maria de blijde boodschap brengt dat zij moeder zal worden, zegt haar: “Vreest niet, wees niet bang”.

De verrezen Christus zegt als Hij aan zijn leerlingen verschijnt: “Vreest niet”. Natuurlijk wordt dat niet gezegd als er geen redenen zijn om bang te worden om je zorgen te maken en om bedrukt en terneergeslagen te zijn. Die redenen zijn er wel, volop: er is zoveel waar we tegen op kunnen zien, in het eigen leven, de toekomst, de Kerk….

Kracht en trouw, zonder vrees…

Juist omdat er wel zoveel gebeurt dat angst aanjaagt en pijn doet, daarom zegt Jezus dit: Jezus zelf werd wreed gedood, de apostelen vervolgd en gemarteld, pijn en lijden was hun deel, zij, eenvoudige mensen, stonden tegenover een geweldige, gewapende macht.  Dit evangelie is dus geen praatje voor mooi weer, als alles toch al zonnig is en je je nergens druk over hoeft te maken. Jezus spreekt deze woorden voor een tijd van bedreiging en vervolging, onderdrukking en geweld, voor de tijd dus dat de apostelen flink zouden moeten gaan incasseren. Dan roept Jezus op tot vertrouwen: “Wees niet bang”, omdat er buiten de wil van de Vader geen mus van het dak valt, omdat iedere haar op je hoofd is geteld. Dat heeft missionarissen geïnspireerd om naar Afrika te gaan al in voorgaande eeuwen, terwijl ze wisten dat ze dan waarschijnlijk niet heel lang meer te leven hadden; het heeft mensen bewogen hun leven te geven in de marteldood. het heeft mensen bewogen trouw te zijn aan hun principes.

Eerlijk blijven of niet?

Op een bepaald moment in ons leven kommen we voor keuzes te staan: als we eerlijk blijven en gewetensvol, moeten we bepaalde onaangename  consequenties verdragen; we kunnen er alleen uitkomen zonder die consequenties als we iets minder oorbaars doen, iets wat niet zo sportief is: liegen, iemand opofferen, frauderen of noem maar op, om de consequenties van ons handelen te vermijden. Dat is als de doping in de wielrensport of het geweld bij het voetbal. Waarom blijven we sportief, blijven we eerlijk en fair? Uiteindelijk heeft dat met onze waarden en dus met ons geloof te maken: er is een hogere waarde, waardoor noch de voetbal noch iets anders ter wereld een soort religie voor ons wordt. er is uiteindelijk maar één Persoon die de waarde en de vruchtbaarheid van ons handelen zal bepalen en die Persoon is God. Omdat we Hem voor ogen hebben, krijgen mensen niet het laatste woord en ook al zullen we weleens bevreesd zijn, we willen ons niet door die vrees laten leiden, maar handelen vanuit het vertrouwen in God die onze haren heeft geteld en de mussen in Zijn hand houdt.

Marturion

Martelaarschap – marturion in het Grieks – is: getuigenis geven. “Ieder die Mij bij de mensen belijdt”, zegt Jezus vandaag, “zal ook ik als de mijne erkennen”. Getuigenis geven we iedere keer dat we niet handelen uit angst voor mensen, recht door zee en gewetensvol blijven, ook al lijkt het erop dat dit ons nadeel brengt. Echte sportiviteit leert dat je tegen je verlies moet kunnen: Echte sportiviteit wint tenslotte de beker, de prijs van het eeuwig leven.

† Jan Hendriks

Afbeelding: Loes Botman, www.loesbotman.nl

 

Vier keer per jaar een nieuwe, rijk gevulde Klooster! om even mee op adem te komen.
Nu voor maar € 35!